ถนน

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
roichaksaam@gmail.com

ทางเข้าบ้านเป็นถนนดินถมเลียบไปตามคูน้ำ
เป็นถนนที่เชื่อมคนในหมู่บ้านกับความเปลี่ยนแปลงซึ่งอยู่ภายนอก
ไม่มีใครสนใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นบนถนนสายนี้มากนัก
เด็กสองคนกำลังออกจากบ้าน
เพื่อจะยืนรอรถที่มารับไปยังโรงงาน
เด็กอีกคนกำลังกระเดียดกระจาดดินสอพอง
เธอคงนำมันไปยังตลาด และขาย
เด็กเล็กเล็กอีกหลายคนวิ่งตามแม่ และไม่รู้จะทำอะไร

บนถนนดินถมเลียบไปตามคูน้ำสายเดียวกันนั้น
ที่ครั้งหนึ่งเคยนำฉันออกจากบ้านไปสู่ โรงเรียน
มันไม่ใช่ถนนที่ทอดไปสู่ โรงงาน หรือ ตลาด
มันมักทอดผ่านไม่โรงเรียนก็สนามเด็กเล่นอยู่เสมอ

เป็นถนนสายที่คนร่วมเดินไปด้วยกัน แต่จุดหมายเท่านั้นที่แตกต่างกัน
ถนนสายที่โอกาสของคนเดินเท้ามีไม่เท่ากัน
แม้แต่ละคนจะพยายามฝันถึงเส้นทางอันเดียวกัน

บนถนนดินถมเลียบไปตามคูน้ำ ขรุขระ และชื้นแฉะเป็นบางตอน
ฉันได้กลับมาที่นี่อีกครั้งหนึ่ง ขณะเด็กหลายคนกำลังออกจากบ้าน
น้ำในคูยังใส เขียว และดอกต้อยติ่งยังแต้มสีม่วงเศร้าประปราย
เด็กเด็กไม่สนใจกับดอกต้อยติ่ง
ไม่มีใครเด็ดมันมาปั่นให้ดอกหมุนติ้วลงดิน
พวกเขากำลังออกจากบ้าน
ไปโรงงาน ไปตลาด ไปกับแม่

บนถนนดินถมเลียบไปตามคูน้ำสายนี้
เด็กเด็กหลายคนทำให้ฉันนึกถึงเด็กอีกหลายคน
ที่เคยวิ่งเล่นด้วยกัน ก่อนที่ โรงงาน และ โรงเรียน จะแยกเราออกจากกัน

เราไม่มีสิทธิ์ที่จะคิดได้ว่า ใครจะต้องถูกส่งไปโรงงาน
และใครควรถูกส่งไปโรงเรียน

และบนผืนดินที่เราต่างเติบโตขึ้นมาด้วยกัน
เบื้องหน้ากฎหมายฉบับเดียวกัน
ผูกพันเป็นญาติเดียวกัน
ภายใต้รัฐบาลชุดเดียวกัน
และเสียภาษีเหมือนเหมือนกัน

ทำไมเราจึงไม่ควรมีชีวิตที่เท่ากัน?

และขณะที่เรากำลังอยู่ในห้องเรียน
เด็กเด็กอีกหลายคน ซึ่งบางทีอาจไม่ใช่เพื่อนของเราเสียแล้วเหล่านั้นล่ะ

พวกเขาไปทำอะไรกันอยู่ในโรงงาน?

เขียนเมื่ออายุ 22 ปี ขณะเป็นนักศึกษานิติศาสตร์ ปีที่ 4 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (พ.ศ. 2516) และมองหาเพื่อนสมัยที่เคยเรียนร่วมกันชั้นประถมไม่พบเลยสักคนในที่นั้น
ตีพิมพ์ครั้งแรกใน “หนังสือรวมข้อคิดข้อเขียนของนักศึกษา/ประชาชน” (ลอมฟาง) ฉบับ “ไท” พ.ศ. 2516
ตีพิมพ์ครั้งที่สองในวารสาร CUSTOMER FOCUS ฉบับที่ 2 (ส.ค.-ก.ย. 2551) ของบริษัท ถิรไทย จำกัด (มหาชน)